Հայերեն   English
 
   18.01.2019

Statement by the Artsakh Republic Human Rights Ombudsman on the 29th anniversary of the Baku massacres of Armenians

Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանի հայտարարությունը Բաքվի հայերի կոտորածների 29-րդ տարելիցի առթիվ

 

Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանը հայտարարություն է տարածել՝ 1990թ. հունվարին Ադրբեջանի կողմից Բաքվում կազմակերպված հայերի կոտորածների 29-րդ տարելիցի առթիվ: Հայտարարության տեքստը՝ ստորև.

  1. 1990 թվականի հունվարին Ադրբեջանի Բաքու քաղաքը կրկին դարձել էր հայերի նկատմամբ շարունակաբար իրականացվող ջարդերի թատերաբեմ (1905թ. և 1918թ. հայերի զանգվածային կոտորածներից հետո երրորդ անգամ), որտեղ, ի տարբերություն Ադրբեջանի մյուս բնակավայրերի, դեռևս շարունակում էին բնակվել զգալի թվով հայեր: Հունվարի 13-ին Բաքվում կազմակերպված բազմահազարանոց հանրահավաքից հետո, կանխավ մշակված ծրագրի համաձայն, հավաքված մոտ 50 հազարանոց ամբոխը բաժանվեց խմբերի և նախորոշված հասցեներով ներխուժեց հայերի բնակարաններ՝ քաղաքը հայերից «մաքրելու» նպատակով:
  2. Հունվարի 13-ից 20-ն ընկած ժամանակահատվածում միայն իր ազգային պատկանելիության համար Բաքվի հայությունը ենթարկվեց բռնարարքների՝ կոտորած, թալան ու բռնի տեղահանում՝ խախտելով հայերի կյանքի, խոշտանգումներից ու խտրականությունից զերծ լինելու, ազատության ու անվտանգության, սեփականության, արդար դատաքննության և մի շարք այլ իրավունքներ: Սպանվածների ճշգրիտ քանակը մինչ այժմ հայտնի չէ, սակայն ըստ մեր վերջին հետազոտությունների՝ սպանվել է շուրջ 450 մարդ:
  3. Հունվարի 18-ին Բաքվի հայկական ջարդերի և Շահումյանի շրջանի հայկական գյուղերի ու Գետաշենի վրա հարձակումների կապակցությամբ Եվրախորհրդարանն ընդունեց «Հայաստանում իրավիճակի մասին» բանաձևը, որը կոչ էր անում ԽՍՀՄ իշխանություններին ապահովել Ադրբեջանում ապրող հայերի գործուն պաշտպանությունը՝ իրավիճակին միջամտելու համար զորք մտցնելու միջոցով:
  4. Միայն 1990թ. հունվարի 20-ի գիշերը Ադրբեջանական ԽՍՀ մայրաքաղաք մտցվեցին Խորհրդային բանակի ստորաբաժանումները, որոնք, կոտրելով Ադրբեջանի ազգային ճակատի զինված ջոկատների կատաղի դիմադրությունը, դադարեցրեցին հայերի յոթօրյա կոտորածները:
  5. 1990 թ. սեպտեմբերի 27-ին «New York Review of Books»-ում բաց նամակ հրապարակվեց՝ ուղղված միջազգային հանրությանը, որը ստորագրվել էր Եվրոպայի, Կանադայի և ԱՄՆ-ի 133 նշանավոր գիտնականների և իրավապաշտպանների կողմից, ովքեր բողոքի ձայն էին բարձրացնում Բաքվում հայերի սպանությունների ու ջարդերի դեմ: Նամակում, մասնավորապես, նշվում էր, որ «հայկական փոքրամասնության դեմ իրականացված ոճրագործությունները Խորհրդային Ադրբեջանում դարձել են հետևողական պրակտիկա, եթե ոչ՝ պաշտոնական քաղաքականություն»:
  6. Ադրբեջանի կողմից Բաքվում կազմակերպված մարդկության դեմ այդ հանցագործությունը արագացրեց և գրեթե ավարտին հասցրեց Ադրբեջանում հայ բնակչության լրիվ էթնիկ զտումը: Այդ քաղաքականության շրջանակներում 1988-1990թթ. Ժամանակահատվածում Ադրբեջանի Սումգաիթ, Կիրովաբադ և մի շարք այլ քաղաքներում ու Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզում, ԽՍՀՄ իշխանությունների իմացությամբ ու թողտվությամբ, սպանվեցին հազարավոր և բռնագաղթեցին շուրջ 500,000 հայեր:
  7. Դրան հաջորդող տարիներին (ներառյալ՝ 1991-1994թթ. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ) նույնպես Ադրբեջանի կողմից շարունակվել է հայերի էթնիկ զտման քաղաքականությունը, որը, ըստ մեր վերլուծության, լիովին համապատասխանում է ՄԱԿ-ի 1948թ. «Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և պատժելու մասին» կոնվենցիայով սահմանված ցեղասպանության հանցագործության իրավական ձևակերպմանը: Ավելին, բացի հարյուրհազարավոր ադրբեջանահայության հայրենազրկումից, մեր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ նրանց սեփականության, ազատ տեղաշարժի և մի շարք այլ իրավունքներ շարունակաբար մնում են խախտված, և շատերն առ այսօր կրում են այդ քաղաքականության ֆիզիկական, հոգեբանական ու նյութական հետևանքները:
  8. Կատարված հանցագործությունները մինչ օրս պատշաճ իրավական գնահատական չեն ստացել և մնացել են անպատիժ, ինչի հետևանքներից է նաև ներկայումս Ադրբեջանի Հանրապետության կողմից հայատյացության պետական քաղաքականության իրականացումը: Դրա զոհերն են շարունակում դառնալ ոչ միայն ադրբեջանահայությունն ու Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) Հանրապետության բնակչությունը, այլև բոլոր հայերը և Արցախ այցելող օտարերկրացիները: Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի հայատյացության քաղաքականության վերաբերյալ Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանը 2018թ. հրապարակել է հատուկ զեկույց՝ ներկայացնելով դրա դրսևորման կոնկրետ օրինակներ և վերաբերելի միջազգային իրավունքի վերլուծություն:
  9. Ադրբեջանական հասարակության մեջ սերմանված հայատյացության դրսևորման ակտիվ փուլ արձանագրվեց նաև 2016թ. ապրիլին Արցախի վրա Ադրբեջանի լայնածավալ հարձակման ժամանակ, և Մարդու իրավունքների պաշտպանն իր փաստահավաք առաքելության շրջանակներում 2016թ. հատուկ զեկույցով ներկայացրել է քաղաքացիական ու զինվորական անձանց սպանության, գլխատման, խոշտանգման և իրավունքների խախտման ու պատերազմական հանցագործությունների մի շարք այլ դեպքեր: Հատկանշական է, որ այդպիսի հանցագործություններ կատարած ադրբեջանցի զինվորականներն այնուհետև պարգևատրվել ու խրախուսվել են Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից:
  10. Պաշտպանը կոչ է անում միջազգային հանրությանը պատշաճ իրավական գնահատական տալ 1990թ. հունվարին Բաքվում կատարված բռնություններին՝ համաձայն միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների և նորմերի, ինչպես նաև գործուն միջոցներ ձեռնարկել ներկայումս շարունակվող հայատյացության քաղաքականության դադարեցման ուղղությամբ: Ռասիստական ատելության այդ ճանապարհը ոչ միայն հակասում է միջազգային իրավունքի հանրահայտ սկզբունքներին, այլև ավելի ու ավելի է հեռացնում երկու ժողովուրդներին հակամարտության կարգավորումից և տևական խաղաղությունից:

 


 

Statement by the Artsakh Republic Human Rights Ombudsman on the 29th anniversary of the Baku massacres of Armenians

The Human Rights Ombudsman Artak Beglaryan of the Republic of Artsakh (Nagorno-Karabakh) issued a statement on the 29th anniversary of the Baku massacres of Armenians organized by Azerbaijan in January 1990. The text of the statement is given below.

  1. In January 1990, the Azerbaijani city of Baku again became a tramp for continuously executing massacres against Armenians (third time after 1905 and 1918 massive massacres of Armenians), where, unlike in other Azerbaijani settlements, a considerable number of Armenians were still living. After a crowded rally in Baku on January 13th, according to a predefined plan, a crowd of about 50,000, divided into groups, invaded the homes of Armenians in order to "clean" the city from them.
  2. During the period from 13th to 20th January, the Armenians of Baku were subjected to violence, massacres, looting and forcible expulsion for their nationality, massively violating their rights to life, not being tortured and discriminated against, liberty and security, property, fair trial, among others. The exact number of the killed people is not known yet, but according to our latest research, it is over 450 people.
  3. On the occasion of the massacres of Armenians in Baku and attacks on Getashen and other Armenian villages of Shahumyan region, on January 18th, the European Parliament adopted a resolution titled “On the Situation in Armenia”, which called upon the authorities of the USSR to “guarantee real protection for the Armenian people living in Azerbaijan by sending forces to intervene.”
  4. Only on the night of January 20th, the Soviet Army subdivisions were brought to the capital of the Azerbaijani SSR. Overcoming the fierce resistance of the Azerbaijani National Front troops, The Soviet army stopped the 7-days massacre of Armenians.
  5. On September 27th, 1990, an open letteraddressed to the international community was published in the New York Review of Books. The letter was signed by 133 prominent scholars and human rights advocates from Europe, Canada and the USA, who voiced their complaint against the killings and pogroms of Armenians in Baku. It stated particularly that “The crimes committed against Armenian minority have become a consistent practice in Soviet Azerbaijan, if not an official policy.”
  6. That crime against humanity, organized by Azerbaijan in Baku, has accelerated and almost finished the full ethnic cleansing of the Armenian population in Azerbaijan. Within the framework of that ethnic cleansing, during 1988-1990, thousands of Armenians were killed and about 500,000 Armenians were deported from Azerbaijani Sumgait, Kirovabad and other cities, as well as from the Nagorno-Karabakh Autonomous Oblast, with knowledge and permission of the USSR authorities.
  7. In subsequent years (including during the 1991-1994 Azerbaijan-Karabakh war), Azerbaijan continued the policy of ethnic cleansing of Armenians, according to our analysis, which is in full compliance with the legal formulation of the genocide perpetrated under the UN 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide. Moreover, our research shows that apart from the depatriation of hundreds of thousands of Azerbaijani Armenians, their rights to property and free movement, among others, have also been violated on a continuous basis. Many of these Armenians still bear the physical, psychological and material consequences of that policy.
  8. Those committed crimes have not received relevant legal assessment and have remained unpunished, which led to the implementation of the official anti-Armenian hatred policy pursued by the Republic of Azerbaijan. The victims of that policy are not only Azerbaijani Armenians and the population of the Republic of Artsakh (Nagorno Karabakh), but also all Armenians worldwide, as well as foreigners visiting Artsakh. As a reminder, the Artsakh Republic Human Rights Ombudsman published a special reportin 2018 on the Azerbaijani anti-Armenian hatred policy, presenting concrete examples of its manifestation and relevant international law analysis.
  9. An active stage of manifestation of Armenophobia in the Azerbaijani society wasalso recorded in April 2016 - during the large-scale attack on Artsakh by Azerbaijan. The Human Rights Ombudsman, within the framework of his fact-finding mission, presented a reportin 2016 on killings, beheadings, tortures and other cases of war crimes and human rights violations against civilians and military servicemen of Artsakh. It is noteworthy that the Azerbaijani servicemen, who have committed such crimes, were later rewarded and encouraged by the Azerbaijani authorities.
  10. The Ombudsman urges the international community to give a proper legal assessment to the 1990 January massacre in Baku, in accordance with the fundamental principles and norms of international law, as well as to take action to end the ongoing anti-Armenian hatred policy. This path of racial hatred not only contradicts the well-known principles of international law, but also takes the two peoples away from conflict resolution and lasting peace.

 


 

Заявление Защитника прав человека Республики Арцах  в связи с 29-й годовщиной армянской резни в Баку

 

Защитник прав человека Республики Арцах (Нагорно-Карабахской Республики) Артак Бегларян выступил с заявлением в связи 29-й годовщиной массовых убийств армян в Баку, организованных Азербайджаном в январе 1990 года. Текст заявления приведен ниже.

  1. В январе 1990 года азербайджанский город Баку, где, в отличие от других населенных пунктов Азербайджана, все еще продолжало проживать значительное число армян, сталновой ареной для продолжительных армянских погромов. 13-го января в Баку после организованного многотысячного митинга, по заранее составленной программе, собравшаяся толпа из порядка 50 000 человек разделилась на группы и направилась по намеченным адресам в дома армян – для “очистки” города от армян.
  2. Лишь из-за своей национальной принадлежности с 13 по 20 января армяне, проживающие в Баку, подверглись насилию: резне, грабежу и насильственному перемещению. Массово нарушалась их права на жизнь, свободу и безопасность, собственность, а также право не подвергаться пыткам и дискриминации. Точное число убитых по сей день неясно: по недавно проведенным нами исследованиям, было убито около 450 человек.
  3. В связи с массовыми убийствами армян в Баку и нападениями на Геташен и другие армянские села Шаумянского района 18 января 1990 года Европарламент принял резолюцию под названием «О ситуации в Армении», в которой призвал власти СССР «обеспечить реальную защиту проживающим в Азербайджане армянам посредством ввода войск для вмешательства в ситуацию».
  4. Лишь в ночь на 20 января подразделения Советской армии были введены в столицу Азербайджанской ССР. Преодолев ожесточенное сопротивление войск Национального фронта Азербайджана, Советская армия остановила длившуюся семь дней резню армян.
  5. 27 сентября 1990 года в “New York Review of Books” было опубликовано направленное международному сообществу открытое письмо,которое подписали 133 видных ученых и правозащитников из Европы, Канады и США, поднявших голос протеста против убийств и погромов армян в Баку. В письме, в частности, отмечалось, что “преступления против армянского меньшинства в Советском Азербайджане стали последовательной практикой, если не официальной политикой”.
  6. Организованное Советским Азербайджаном в Баку преступление против человечества ускорило и почти завершило полную этническую чистку армянского населения в Азербайджане. Так, в рамках этих этнических чисток, в период с 1988 по 1990 годы в Азербайджане были убиты тысячи и насильственно переселены около 500 000 армян.
  7. В последующие годы (в том числе во время азербайджано-карабахской войны 1991–1994 годов) Азербайджан продолжал политику этнической чистки армян, которая, согласно нашему анализу, полностью соответствует правовой формулировке геноцида, установленной Конвенцией ООН 1948 года о Предупреждении преступления геноцида и наказании за него. Более того, наши исследования показывают, что помимо депортации сотен тысяч армян Азербайджана, их права на собственность, свободное передвижение и ряд других прав продолжают оставаться нарушенными, и многие по сей день несут на себе физические, психологические и материальные последствия этой политики.
  8. Совершенные преступления по сей день не получили соответствующей правовой оценки и остались безнаказанными, одним их последствий чего является проводимая в настоящее время Азербайджанской Республикой официальная политика армяноненавистничества. Жертвами этой политики продолжают становиться не только бывшее армянское население Азербайджана и граждане Республики Арцах (Нагорно-Карабахской Республики), но и все армяне, а также иностранцы, посещающие Арцах. Напомним, что омбудсмен по правам человека Республики Арцах в 2018 году опубликовал специальный доклад об антиармянской политике Азербайджана, в котором представлены конкретные примеры ее проявления и соответствующий анализ международного права.
  9. Активная стадия проявления армянофобии в азербайджанском обществе была зафиксирована и в апреле 2016 года – в период широкомасштабного нападения Азербайджана на Арцах. В 2016 году в рамках своей миссии по установлению фактов Защитник прав человека представил специальный доклад об убийствах, обезглавливании, пытках и других случаях военных преступлений и нарушений прав человека в отношении гражданских лиц и военнослужащих Арцаха. Примечательно, что азербайджанские военнослужащие, совершившие такие преступления, были впоследствии вознаграждены и поощрены со стороны властей Азербайджана.
  10. Омбудсмен настоятельно призывает международное сообщество дать надлежащую правовую оценку совершенному в Баку в январе 1990 года насилию, в соответствии с основополагающими принципами и нормами международного права, а также принять эффективные меры по прекращению проводимой антиармянской политики. Этот путь расовой ненависти не только противоречит хорошо известным принципам международного права, но и все больше отдаляет два народа от разрешения конфликта и установления стабильного мира.













 

 

 

 

 

 

 






Copyright © www.ombudsnkr.am 2011-2018
Website developed by CompService Ltd.